Павлодар облысының білім беру басқармасы, Тереңкөл ауданы білім беру бөлімінің «Песчан № 2 жалпы орта білім беру мектебі» КММ
КГУ «Песчанская средняя общеобразовательная школа № 2» отдела образования района Тереңкөл, управления образования Павлодарской области

 "Тек ата-аналармен, ортақ күш-жігермен ғана мұғалімдер балаларға үлкен адам бақытын бере алады". В.А. Сухомлинский.

 

   Отбасы бала тәрбиесінде маңызды орын алады, баланың мінез-құлқын, моральдық нормаларын қалыптастыруда  маңызды рөл атқарады.

     Мектеп пен отбасының өзара әрекеті –бұл мұғалімдер мен ата-аналардың өзара байланысы, іс-әрекет пен қарым-қатынасы. Демек, мектеп пен отбасының өзара әрекеттесуі дамудың маңызды көзі болып табылады.

     Мектеп пен отбасының педагогикалық өзара әрекеті балалардың жеке дамуы мен өсуіне қолайлы жағдай жасау, лайықты өмір сүретін адамның белсенді өмірін ұйымдастыру болып табылады.

      Тәрбие міндеттерін сәтті шешу отбасы мен мектептің өзара әрекеттесуі жағдайында ғана мүмкін болады. Отбасы мен мектеп арасындағы ынтымақтастық өзекті және сұранысқа ие болуда. Бүгінде бала мен ата-ана арасындағы қарым-қатынастан отбасылық дағдарыс байқалады. Ата-аналар материалдық әл-ауқатқа назар аударуға мәжбүр, яғни отбасындағы қарым-қатынасқа аз уақыт жұмсайды. Нәтижесінде жақын адамды түсінумен байланысты эмоционалды компонент өзара әрекеттесуден шығарылады.

    Ата - аналармен өзара әрекеттесуді ұйымдастырудағы мұғалімнің негізгі міндеті-отбасының педагогикалық, тәрбиелік қызметін жандандыру, оған мақсатты, әлеуметтік маңызды сипат беру.   Мектеп пен отбасының өзара әрекеттесуінің негізгі шарты – бір-бірінің функциялары мен қызметінің мазмұны туралы толық түсінік.

    Көбінесе отбасы тәрбие эстафетасын мектепке береді, осылайша баланы тұлға ретінде тәрбиелеу процесінен шеттетеді. Сонымен бірге, екі тарап бір-біріне толық түсіністік пен өзара көмек көрсете отырып, баланың тәрбиесі мен дамуына қатысуы керек. Отбасылық тәрбие қарым-қатынасқа эмоционалдылық әкеледі, ата-аналардың балаларға деген сүйіспеншілігін және балалардың ата-аналарына деген өзара сезімін білдіреді. Отбасы бала тәрбиесімен сәтті айналысу үшін ата-аналар баланы отбасында тәрбиелеу үшін қажетті жағдайлар жасай отырып, ең алдымен, ата-аналар мен отбасы мүшелерінің әрқайсысы бала тәрбиесі үшін өз жауапкершілігін түсіну керек. Отбасы-Мектеп, біздің бүкіл қоғамымыз-жан-жақты дамыған адам, білімді, дені сау және адамгерш, жұмыс істей алатын және еңбек етуді сүйетін адам.

     Мектеп педагогтарының ата-аналармен жұмысы келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылады: барлық ата-аналар ұжымымен, топпен немесе жеке-жеке. Мектеп пен отбасының тәрбиедегі өзара әрекеті өте маңызды, өйткені ата-аналар өз балаларын біздің қоғамның лайықты азаматтары ретінде көргісі келеді. Отбасының көмегінсіз мектеп Оқушыларды тәрбиелеудің жоғары нәтижелерін қамтамасыз ете алмайды.

     Оқу процесін сәтті ұйымдастыру үшін отбасындағы жағдай туралы қажетті білім, ата-аналарға кәсіби көмек және бала тәрбиесінде олармен ынтымақтастықта болу қажет. Мектептегі мұғалімдер ұжымының отбасымен әлеуметтік өзара әрекеттесуін ұйымдастыру бірқатар аспектілерді қамтиды: - жеке тақырыптық кеңестер, отбасына үйге бару, сынып және мектепте жалпы ата-аналар жиналыстарын өткізу.                

         Мектептің басты мақсаттарының бірі жеке тұлғаға бағытталған оқыту тұжырымдамасын жүзеге асыру болғандықтан, ата-аналармен негізгі жұмыс жеке жұмыс болып табылады: әңгімелер, кездесулер, баланың қабілеттері мен денсаулығын ескере отырып, білімін түзету. Әдетте, мұндай жұмыс жоғары оң нәтиже береді, өйткені ол бір балаға және оның отбасына көмектесуге бағытталған.

    Мектеп пен отбасы ынтымақтастығының негізі балаларды толыққанды әлеуметтік қалыптастыру, тәрбиелеу және оқыту үшін қолайлы жағдай жасаудың жалпы мақсаты болып табылады.

Бұл мақсат тәрбиенің келесі жалпы міндеттерін шешуге бағытталған:

1. оқушыларды сапалы біліммен қамтамасыз ету;
2. кәсіби мүдделерді дамыту және балаларды мамандықты саналы түрде таңдауға дайындау;
3. оқушылардың бойында адамгершілік пен мінез-құлық мәдениетін қалыптастыру;
4. оқушыларды мектеп өміріне дайындау;
5. салауатты өмір салтына қажеттілікті қалыптастыру.
6. Мектеп – отбасы өзара іс-қимыл нысандарын жетілдіру.
7. Отбасын педагогикалық сүйемелдеу (зерделеу, кеңес беру, тәрбие, ағарту мәселелерінде көмек көрсету және т. б.);

Осы мәселелерді шешу үшін келесі құралдар қолданылады:

* ата-аналар үшін өзекті және маңызды мәселелерді талқылауға бағытталған психологиялық-педагогикалық ағартуды ұйымдастыру;

* ата-аналарды баланың даму перспективаларын анықтауға және тиісінше оларға қол жеткізуді қамтамасыз ететін іс-қимыл бағдарламасын әзірлеуге тарту ;

* ата-аналардың баланың жетістіктерін, қиындықтары мен проблемаларын талдауға қатысуы;

* ата-аналардың бала тәрбиесіндегі табыстарын көтермелеу, қолдау, насихаттау және т. б.

Ата-аналармен жұмыс келесі негізгі міндеттерді шешеді:

* ата-аналардың бала тәрбиесіндегі рөлі, мектеп пен сыныптың оқу-тәрбие процесіне қатысу қажеттілігі туралы дұрыс түсініктерін қалыптастыру;

* отбасымен және балалармен жұмыстың әр түрлі формаларын жүргізу кезінде мектеп пен сынып жұмысында ата-аналардың субъективті позициясын қалыптастыру;

* ата-аналардың психологиялық-педагогикалық мәдениетін қалыптастыру;

* ата-аналар мен балалар арасындағы құрмет пен сенім қарым-қатынасын дамыту;

 * баламен қарым-қатынастың өзекті мәселелері, отбасылық тәрбиенің өткір мәселелері бойынша ата-аналарды жеке консультациялық қолдау, "мұғалім-ата-ана"сенім қызметін құру.

Күтілетін нәтижелер:

- отбасы мүмкіндіктерін пайдалану, балалар мен жастарда еңбеккердің, саналы ойлауға және жаңа жағдайда әрекет етуге қабілетті шығармашылық адамның жеке қасиеттерін қалыптастыру және дамыту.

- ата-аналар өз балаларына тірі үлгі болып табылады және бұл балалардың отбасылық міндеттеріне құрметпен қарауды қалыптастыратын күш-жігер беруші.

- балаларды тәрбиелеуде отбасына психологиялық-педагогикалық қолдау;

- отбасылық тәрбиенің жағымды дәстүрлерін жаңғырту және дамыту;

- отбасының жоғары тиімді әлеуметтік әріптестік жүйесін құру және қосымша білім бере отырып өскелең ұрпақтың жан-жақты үйлесімді дамуына бағытталған құндылықтарды қалыптастыру.  

А.Б. Тортаева

Жарияланымның авторы

Қарағанды облысы білім басқармасының «Осакаров ауданының білім бөлімі» мемлекеттік мекемесі